De vraag

Er verandert veel in het speciaal onderwijs, maar ook in de AWBZ. De gevolgen daarvan zijn nog moeilijk te overzien, maar het is wel van belang nu al rekening te houden met mogelijke toekomstige veranderingen. Daarnaast is De Witte Vogel gehuisvest in twee gedateerde gebouwen en zijn de aankomst- en vertrekplaatsen van de leerlingen die met taxi’s en busjes komen onvoldoende en soms gevaarlijk.

De directie wil juist vanuit de visie op het toekomstige aanbod van De Witte Vogel praten over een huisvesting die de primaire processen optimaal faciliteert. Als voorbereiding op de te realiseren nieuwbouw heeft een aantal gesprekken plaats gevonden met een architect. Die gesprekken hebben een te technisch resultaat opgeleverd, de visie erachter werd gemist. Vervolgens heeft het managementteam M3V om ondersteuning en begeleiding gevraagd om vanuit de visie de nieuwe huisvesting vorm te geven. De ondersteuning en advisering zijn gericht op de definitiefase. In deze fase wordt het concept voor de nieuwbouw van het centrum inhoudelijk en ruimtelijk (programma van eisen) uitgewerkt.

De aanpak

Het programma van eisen moet gebaseerd zijn op de visies op vorming, onderwijs en revalidatie. De ambitie van De Witte Vogel is een integraal en interdisciplinair aanbod van activiteiten rondom het kind. Waar de school toewerkt naar een zo zelfstandig mogelijk functioneren van de leerlingen en jongeren op de gebieden wonen, vrije tijdsbesteding en werken, moet het huisvestingsconcept hier een afspiegeling van zijn.

Om dat te bewerkstelligen is ervoor gekozen een projectteam samen te stellen waarin alle disciplines van De Witte Vogel vertegenwoordigd zijn. Met een groep van circa twintig medewerkers is in drie interactieve werkbijeenkomsten snel, krachtig en resultaatgericht toegewerkt naar de bouwstenen voor de rapportage.

Om het huisvestingsconcept te ontwikkelen is de methodiek van Designing Down gevolgd. In de eerste bijeenkomst is vooral gesproken over de visie op het primaire proces en de bijbehorende organisatie. Tijdens de tweede bijeenkomst stond de vertaling van de geformuleerd ambitie naar activiteiten centraal. De activiteiten (‘wat ga je doen, met wie en waar?’) vormen de basis voor de ruimtevraag. Dit is vertaald naar een huisvestingsconcept en een programma van eisen en tijdens de laatste bijeenkomst besproken met de projectgroep. Vervolgens is door M3V de eindrapportage opgesteld en besproken met de partners voor vorming, onderwijs en revalidatie.

Het resultaat

Het resultaat van onze begeleiding is een rapportage waarin de visies op vorming, onderwijs en zorg voor de toekomst zijn beschreven en de samenwerking tussen alle partners op hoofdlijnen zijn vastgelegd. Op basis hiervan is het huisvestingsconcept ontwikkeld en ten slotte vertaald in een functioneel en ruimtelijk programma van eisen. Het eindresultaat is tijdens een studiebijeenkomst gepresenteerd aan alle medewerkers van De Witte Vogel.
De rapportage biedt voldoende aanknopingspunten voor de architect om een voorlopig ontwerp te maken. Voor De Witte Vogel vormt de rapportage een middel om de ontwerpvoorstellen van de architect eenduidig op functionaliteit te beoordelen.

Reactie van de opdrachtgever

"Vanuit Tyltylcentrum De Witte Vogel is het misschien goed te melden dat de wijze waarop we met elkaar het traject hebben doorlopen heel erg enthousiast is ontvangen.

Vooraf was er enige scepsis - met dromen bouw je geen nieuw centrum - maar al werkende zijn de deelnemers - een dwarsdoorsnede van alle disciplines die werkzaam zijn op ons centrum - steeds enthousiaster geworden en werden er hele originele ideeën aangedragen, die ook nog vertaald konden worden in concrete aanbevelingen. In eerste instantie denk je dan, dat is leuk, maar zo wordt het nooit een gebouw, maar gaandeweg het proces kwam er steeds meer lijn in met als resultaat een prachtig gedocumenteerde notitie, die goed aangeeft hoe we ons nieuwe centrum zien.Ook bij de presentatie aan het hele team bleek dat men zich goed in het bedachte concept en de uitwerking daarvan kon vinden.Ons uitgangspunt, een integraal aanbod van onderwijs, zorg en behandeling, vinden we op een herkenbare wijze terug in het concept.
Wat het geheel nu spannend maakt, is in de nabije toekomst de vertaling van het concept naar een echt programma van eisen en een daarbij behorend gebouw.

We hebben ervan genoten, we hebben onze ideeën en visie kunnen vertalen in een iets concreets en ik ben ervan overtuigd dat deze hele exercitie in de toekomst gaat leiden tot een mooi maar vooral functioneel en doelmatig gebouw.

Een resultaat dat we niet in de laatste plaats bereikt hebben dankzij de prettige en deskundige aansturing van Chris van Ginneken en Gerard van Milteburg van M3V."

Loek Verdegaal, directeur Tyltylcentrum De Witte Vogel.