Foto's Digidaan
procesregie

Winterswijk, de Driemark

Continuïteit en conceptbewaking: begeleiding van een langdurig bouwproces

Vraagstelling

Scholengemeenschap De Driemark is een school voor vmbo, havo en vwo in Winterswijk. De school is gehuisvest in drie verouderde gebouwen verspreid over de stad. In 2006 werd duidelijk dat de school nieuwbouw zou krijgen, waarbij alle afdelingen gehuisvest zouden worden op een unielocatie. De directie vroeg M3V om de school te begeleiden bij het ontwikkelen van een onderwijs- en huisvestingsconcept en een programma van eisen voor de nieuwe school.

In het ontwikkelproces van de Driemark trad tweemaal een breuk op. Tussen 2006 en 2008 door onduidelijkheid over de locatie en in de tweede helft van 2008 door een totale vernieuwing van de directie. Het is niet ongebruikelijk dat tijdens de lange looptijd van een bouwproces dergelijke vertragingen en wisselingen optreden, maar het is dan wel zaak om voor continuïteit in de conceptbewaking te zorgen. De schoolleiding heeft dit gedaan door het gehele traject door M3V te laten verzorgen.

Fase 1
In 2006 heeft M3V een onderwijs- , organisatie- en huisvestingsconcept ontwikkeld voor de school als geheel, met daarbij een programma van eisen op hoofdlijnen. Dit gebeurde met een projectgroep samengesteld uit alle geledingen van de school. Gedurende de stagnatie tot 2008 ging binnen school het informele proces door. Het rapport uit 2006 ging een eigen leven leiden en er ontstonden beelden over hoe de nieuwe school er op basis van het concept uit zou gaan zien. Beelden die meer ingegeven waren door kritische discussies over onderwijsvernieuwing in het land en door de eigen fantasie, dan door het opgeleverde rapport. Begin 2008 besloot de directie tot een reset; daarna zou de verdere uitwerking van het concept plaatsvinden. Het was van wezenlijk belang dat er na dit proces een groot draagvlak zou zijn voor het concept van de nieuwe school. De directie proefde een grote behoefte bij het team om betrokken te worden in het ontwikkelproces.

Fase 2
Allereerst heeft M3V het concept uit 2006 met het managementteam weer stevig in de steigers gezet. Daarna hebben alle medewerkers van de school in meerdere workshops het concept en programma van eisen voor hun eigen werkomgeving ontwikkeld. Niet alleen de afdelingen, maar ook de specials (exact, beeldend, muziek, bewegingsonderwijs), het OOP en de staf. M3V heeft al deze informatie vervolgens vertaald in een gedetailleerd huisvestingsbeeld voor de totale school, waarin ook de relaties tussen de verschillende delen van de school helder en functioneel zijn weergegeven. Daarnaast werden een gedetailleerd ruimteboek en een ruimtestaat opgesteld zodat de architectenselectie en de bouwvoorbereidingen konden starten.

Fase 3
Tijdens de ontwikkeling van het gebouw is het van belang dat ook het gesprek over werken in de nieuwe leeromgeving in de school op gang blijft. Maar dit stagneerde eind 2008 door het tijdelijk wegvallen van de leiding. Toen begin 2009 de nieuwe rector aantrad, constateerden we samen dat het goed was om opnieuw de puntjes op de i te zetten. Met alle eerdere groepen werden korte sessies gehouden om het uitgewerkte concept toe te lichten en vragen te beantwoorden. Dit resulteerde in een aantal aanbevelingen aan de directie. Met deze aanbevelingen en het eerdere rapport konden architect en school prima verder. Inmiddels is er een prachtig ontwerp en hoopt de school in augustus 2011 een gebouw te betrekken dat voor het huidige team een feestje is en waarin het onderwijs van de Driemark zich op eigen wijze kan ontwikkelen.

Waarborgen continuïteit

Het proces van de Driemark leert dat continuïteit in de begeleiding van het bouw-/ontwikkelproces van groot belang is. Elke school maakt immers ontwikkelingen door gedurende de bouwperiode die over het algemeen 5 tot 10 jaar duurt. Belangrijk is ook dat dit proces begeleid wordt door deskundigen die niet alleen verstand hebben van bouwen maar ook van het leiden van een school. Zij begrijpen, of kunnen zelfs voorzien, wat er gebeurt als een school met dergelijke verstoringen van het proces te maken krijgt. M3V heeft al die deskundigheden in huis. Voor een succesvolle afronding van dit is hun bijdrage wezenlijk gebleken.

Bekijk hier de presentatie van de nieuwbouwplannen van de Driemark.

Reactie van de Driemark:

“Waar we als school tevreden mee zijn is dat M3V in staat is geweest een goede balans te vinden tussen enerzijds het creëren van eigentijds onderwijs en anderzijds de wensen en behoeften van het team. Flexibiliteit is van begin af aan het sleutelwoord geweest."

 Jan Paul Beekman, rector de Driemark